Phí CIC là gì? Toàn tập về phụ phí CIC

Xem nhanh

Trong hoạt động xuất nhập khẩu và logistics, phụ phí CIC là khoản chi phí mà nhiều doanh nghiệp đã từng phải thanh toán nhưng chưa thực sự hiểu rõ bản chất. Trên thực tế, không ít trường hợp doanh nghiệp nhầm lẫn phụ phí CIC với các loại phụ phí vận chuyển khác, hoặc chưa nắm được lý do vì sao lô hàng của mình lại phát sinh chi phí này.

Trong bài viết dưới đây, HHB Group sẽ giúp bạn hiểu rõ phí CIC là gì, vì sao hãng tàu thu phí CIC, đồng thời hướng dẫn cách tính và hạch toán phụ phí CIC vào trị giá tính thuế, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí và hạn chế rủi ro khi làm thủ tục hải quan.

1. Khái niệm phụ phí CIC

Container Inbalance Charge hay Equipment Surcharg còn được viết tắt là phụ phí CIC, được dịch ra là phí mất cân bằng container. Đây là một loại phụ phí vận tải biển do các hãng tàu thu từ chủ hàng, mục đích chính của phí này là để bù đắp các chi phí phát sinh trong việc điều chuyển một lượng lớn container rỗng từ nơi thừa đến nơi thiếu để phục vụ nhu cầu đóng hàng xuất khẩu.

Vậy vì sao lại được gọi là phí mất cân bằng container? Mất cân bằng ở đây xuất phát từ sự chênh lệch trong cán cân thương mại giữa các quốc gia hoặc khu vực:

Các quốc gia nhập siêu như Việt Nam, Mỹ, EU: Lượng hàng nhập về rất lớn, sau khi rút hàng xong, vỏ container rỗng tồn kho tại cảng rất nhiều nhưng nhu cầu đóng hàng xuất đi lại ít hơn.
Các quốc gia xuất siêu như Trung Quốc, Ấn Độ: Nhu cầu vỏ container để đóng hàng xuất khẩu cực kỳ cao, dẫn đến tình trạng khan hiếm vỏ container tại các cảng của họ.

Khi đó, hãng tàu buộc phải bỏ chi phí để vận chuyển những container rỗng từ nước nhập siêu về nước xuất siêu. Để không bị lỗ trong quá trình vận hành này, họ thu phí CIC từ các chủ hàng.

2. Khi nào doanh nghiệp phải đóng phụ phí CIC

Không phải khi nào lô hàng cũng chịu phát sinh phụ phí CIC, các hãng tàu sẽ căn cứ vào tình hình thực tế của từng tuyến đường và từng thời điểm để quyết định có thu phí hay không.

Đối tượng đóng phí: Tùy thuộc vào điều kiện thương mại Incorterms mà người mua hoặc người bán sẽ chịu phí này. Thông thường, phí CIC phát sinh ở đầu nhập khẩu nên phần lớn do nhà nhập khẩu thanh toán.
Thời điểm thu: Thường phát sinh nhiều nhất vào giai đoạn cuối năm khi nhu cầu đóng hàng xuất khẩu tại các trung tâm sản xuất lớn tăng vọt.
Mức phí tham khảo: Hiện nay, mức phí CIC thường dao động trong khoảng 85 USD cho container 20 feet và khoảng 170 USD cho container 40 feet. Tuy nhiên, con số này chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy hãng tàu và biến động thị trường.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phụ phí CIC

*Mức phụ phí CIC sẽ khác nhau tùy theo loại container*

Mức phụ phí CIC không cố định mà chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

Thời điểm trong năm: Vào mùa cao điểm vận chuyển, đặc biệt là các tháng cuối năm, hoạt động giao thương sôi động khiến container rỗng trở nên khan hiếm, từ đó đẩy phí CIC tăng cao so với các thời điểm khác.
Tuyến đường vận chuyển: Phí CIC thường áp dụng cho các tuyến có sự mất cân đối lớn giữa chiều xuất khẩu và nhập khẩu, phổ biến nhất là các tuyến từ khu vực châu Á đi châu Âu, châu Mỹ hoặc các khu vực có nhu cầu nhập khẩu cao.
Loại container sử dụng: Mức phí CIC sẽ khác nhau tùy theo kích thước và loại container, phổ biến nhất là container 20 feet, 40 feet hoặc container cao.

4. Điều kiện để cộng phụ phí CIC vào trị giá tính thuế

Đây là nội dung quan trọng đối với các kế toán và nhân viên khai báo hải quan. Việc xác định phụ phí CIC có phải cộng vào trị giá tính thuế hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế nhập khẩu và thuế GTGT mà doanh nghiệp phải nộp. Theo quy định pháp luật hiện hành, một khoản phí bao gồm cả CIC phải được cộng vào trị giá hàng hóa nếu thỏa mãn các điều kiện sau:

Do người mua thanh toán: Phí này do người mua trả và chưa có trong giá thực tế đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán của hàng hóa.
Liên quan đến hàng hóa nhập khẩu: Khoản phí này phát sinh trực tiếp để phục vụ việc đưa hàng từ nước xuất khẩu về đến cửa khẩu nhập đầu tiên.
Số liệu khách quan: Khoản phí phải có chứng từ, hóa đơn rõ ràng, có thể định lượng được bằng con số cụ thể và phù hợp với các chứng từ liên quan.

5. Cách tính phí CIC vào trị giá tính thuế theo quy định

Việc xác định trị giá hải quan và tính thuế xuất nhập khẩu hiện nay được thực hiện theo Thông tư 39/2018/TT-BTC, sửa đổi và bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Nguyên tắc áp dụng: Trường hợp phụ phí CIC liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa nhập khẩu và được xác định là khoản điều chỉnh cộng, doanh nghiệp bắt buộc phải cộng khoản phí này vào trị giá tính thuế. Việc áp dụng phải căn cứ vào thời điểm đăng ký tờ khai hải quan và các văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đó.
Phương pháp phân bổ: Nếu một lô hàng gồm nhiều mặt hàng khác nhau nhưng phụ phí CIC được thu theo container, kế toán cần phân bổ chi phí CIC cho từng mặt hàng dựa trên trọng lượng hoặc trị giá của từng loại hàng. Cách phân bổ này giúp đảm bảo tính chính xác và phù hợp khi khai báo trị giá trên tờ khai hải quan.

6. Phân biệt phí CIC với các loại phụ phí vận tải khác

*Cần phân biệt rõ phụ phí CIC để tránh nhầm lẫn trong quá trình vận chuyển*

Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và logistics, có rất nhiều loại phụ phí phát sinh trong quá trình vận chuyển, dễ khiến doanh nghiệp nhầm lẫn khi thanh toán và hạch toán. Để tránh sai sót, doanh nghiệp cần phân biệt rõ phụ phí CIC với một số loại phụ phí vận tải phổ biến khác như sau:

Phí vệ sinh container (Cleaning Fee): Đây là khoản phí phát sinh để thuê nhân công và dụng cụ vệ sinh bên trong container sau khi người nhập khẩu dỡ hàng xong. Phí vệ sinh container chỉ liên quan đến tình trạng container sau khi sử dụng, không liên quan đến việc điều chuyển container rỗng, do đó hoàn toàn khác với phụ phí CIC.
Phí xếp dỡ tại cảng (THC – Terminal Handling Charge): Phí THC là khoản phí trả cho các hoạt động nâng, hạ, xếp dỡ container tại cảng biển. Loại phí này gắn liền với dịch vụ khai thác cảng và không phản ánh tình trạng mất cân bằng container giữa các khu vực, nên không phải là phụ phí CIC.
Phí lưu container, lưu bãi (DEM/DET – Demurrage & Detention): Đây là khoản phí phạt phát sinh khi doanh nghiệp giữ container hoặc để hàng tại cảng quá thời gian miễn phí theo quy định của hãng tàu. Phí DEM/DET mang tính chất chế tài do chậm trễ, trong khi phụ phí CIC là khoản phí bù đắp chi phí vận hành container của hãng tàu.

Nhìn chung, phụ phí CIC là một khoản chi phí đặc thù trong vận tải biển mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu không thể bỏ qua, đặc biệt trong bối cảnh thị trường logistics thường xuyên biến động và tình trạng mất cân bằng container diễn ra ngày càng phổ biến. Việc hiểu đúng bản chất phụ phí CIC, nắm rõ thời điểm phát sinh, cách phân biệt với các loại phụ phí khác cũng như xác định chính xác điều kiện cộng CIC vào trị giá tính thuế sẽ giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí, hạn chế sai sót khi khai báo hải quan và tránh các rủi ro về thuế.

Hy vọng những chia sẻ từ HHB Group sẽ là nguồn thông tin hữu ích, giúp doanh nghiệp vận hành hoạt động xuất nhập khẩu hiệu quả, minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Xem thêm bài viết khác: